Dự báo vận tải Việt Nam nửa cuối 2026: sôi động nhưng phân hóa

Nhãn dự báo: đây là kịch bản dựa trên bằng chứng cho nửa cuối năm 2026, không phải cam kết về sản lượng, giá cước hay thời gian vận chuyển.

Kịch bản cơ sở của chúng tôi là luồng hàng quốc tế của Việt Nam vẫn sôi động trong nửa cuối năm 2026, nhưng nhu cầu sẽ phân hóa rõ hơn theo mặt hàng, tuyến và khách hàng. Động lực thương mại và sản xuất trong nước mạnh không ủng hộ kịch bản suy giảm diện rộng. Tuy nhiên, thương mại thế giới tăng chậm hơn, rủi ro năng lượng và khác biệt giữa các thị trường đích cũng không cho phép giả định mọi tuyến đều tiếp tục căng.

Bằng chứng chính thức cho biết điều gì?

Cơ quan Thống kê Quốc gia ước tính tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 6 tháng đầu năm 2026 đạt 549,69 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ. Xuất khẩu tăng 21,0% và nhập khẩu tăng 33,4%. Vận chuyển hàng hóa tăng 13,2%, còn luân chuyển hàng hóa tăng 10,0%. Cơ quan này nhận định tăng trưởng xuất khẩu cả năm có khả năng đạt hoặc vượt mục tiêu 15-16% của Chính phủ, đồng thời ghi nhận nhập siêu hàng hóa 16,65 tỷ USD sau bảy tháng liên tiếp nhập siêu.

Chỉ số Thương mại Hàng hóa của WTO công bố tháng 6 ở mức 101,7, cao hơn đường xu hướng 100 nhưng giảm từ 102,3 vào tháng 1. Chỉ số vận tải container là 102,4 và hàng không là 102,2; cả hai vẫn báo hiệu mở rộng nhưng chậm hơn vài tháng trước. Linh kiện điện tử mạnh hơn ở mức 105,5, trong khi nguyên liệu nông nghiệp và ô tô thấp hơn xu hướng một chút.

Kịch bản cơ sở tháng 3 của WTO dự báo khối lượng thương mại hàng hóa thế giới tăng 1,9% trong năm 2026, giảm từ 4,6% năm 2025. Kịch bản giá năng lượng cao hạ mức tăng năm 2026 xuống 1,4%, còn đầu tư liên quan đến AI duy trì mạnh có thể cộng thêm 0,5 điểm phần trăm. Trong kịch bản cơ sở, châu Á dẫn đầu các khu vực với nhập khẩu tăng 3,3% và xuất khẩu tăng 3,5%.

Cập nhật tháng 7 của IMF dự báo tăng trưởng toàn cầu đạt 3,0% năm 2026 và 3,4% năm 2027. Thước đo rộng hơn về khối lượng thương mại thế giới, gồm hàng hóa và dịch vụ, được dự báo tăng 3,5% năm 2026 sau mức 5,0% năm 2025, rồi lên 4,3% năm 2027. Không nên so sánh trực tiếp con số 3,5% này với dự báo 1,9% chỉ dành cho hàng hóa của WTO vì phạm vi và phương pháp khác nhau; tuy vậy, cả hai đều cho thấy năm 2026 tăng chậm hơn năm 2025.

Ba kịch bản cho vận tải Việt Nam

Kịch bản cơ sở - sôi động nhưng phân hóa: nhập khẩu, xuất khẩu và sản xuất công nghiệp mạnh trong 6 tháng đầu năm hỗ trợ nhu cầu vận tải. Các chỉ số vận tải của WTO vẫn báo hiệu mở rộng. Chúng tôi dự kiến khoảng cách lớn hơn giữa điện tử và các ngành khác, cũng như giữa các tuyến châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ. Mức tin cậy: trung bình.

Kịch bản bất lợi - áp lực năng lượng và đổi tuyến: nếu giá năng lượng cao kéo dài, dự báo thương mại hàng hóa của WTO giảm còn 1,4%. Nhiên liệu, bảo hiểm, đổi tuyến và nhu cầu yếu hơn tại các thị trường nhập khẩu năng lượng có thể ảnh hưởng đến thời hạn hiệu lực báo giá và lead time. Đây là kịch bản rủi ro, không phải khẳng định sẽ phát sinh một khoản phụ phí hay độ trễ cụ thể. Tin cậy cao về sự tồn tại của rủi ro, nhưng thấp về quy mô trên từng tuyến.

Kịch bản thuận lợi - nhu cầu công nghệ vẫn mạnh: chỉ số linh kiện điện tử của WTO ở mức 105,5; triển vọng của tổ chức này cho rằng đầu tư AI bền vững có thể nâng tăng trưởng thương mại hàng hóa thêm 0,5 điểm phần trăm. Việt Nam có thể hưởng lợi tại những mắt xích tham gia chuỗi giá trị công nghệ, nhưng các nguồn chính thức không định lượng mức tăng riêng cho Việt Nam. Mức tin cậy: trung bình-thấp.

Việc nên làm với kế hoạch vận tải nửa cuối 2026

• Dự báo theo từng tuyến và mặt hàng, không áp một giả định tăng trưởng toàn cầu cho mọi lô hàng.
• Đối chiếu lịch nhập nguyên liệu với đơn hàng xuất khẩu đã xác nhận; nhập khẩu 6 tháng đầu năm tăng nhanh hơn xuất khẩu.
• Yêu cầu hãng tàu và đơn vị giao nhận nêu rõ ngày hết hiệu lực giá, cơ chế phụ phí nhiên liệu hoặc rủi ro chiến sự, thời gian miễn lưu và phương án đổi tuyến trước khi đặt chỗ.
• Dùng khung đặt chỗ linh hoạt cho hàng nhạy cảm về thời gian, nhưng không mặc định thiếu tải trên mọi tuyến nếu chưa có bằng chứng riêng của tuyến.
• Theo dõi công bố thương mại hàng tháng của Việt Nam và dự báo WTO dự kiến vào tháng 10/2026; cập nhật kịch bản khi có số liệu chính thức mới.

Mức độ tin cậy và giới hạn

Mức tin cậy cao đối với số liệu lịch sử đã công bố và các dự báo của WTO, IMF. Mức tin cậy trung bình đối với hướng đi của kịch bản cơ sở cho vận tải Việt Nam vì không tổ chức nào trong các nguồn được dẫn công bố dự báo chính xác cho container hoặc hàng không Việt Nam trong nửa cuối 2026. Mức tin cậy thấp đối với giá cước, tải cung ứng và thời gian vận chuyển cụ thể, vì các yếu tố này phụ thuộc lịch hãng vận chuyển, hàng hóa, tuyến và điều kiện thị trường. Dự báo này dùng để hỗ trợ lập kế hoạch, không thay thế báo giá trực tiếp hay tư vấn cho từng lô hàng.