Quyết định 31/2026: kiểm tra cửa khẩu làm thủ tục trước khi nhập hàng

Việt Nam ban hành Quyết định 31/2026/QĐ-TTg ngày 29/6/2026. Quyết định có hiệu lực từ ngày 14/8/2026 và thay thế Quyết định 23/2019/QĐ-TTg. Vì vậy, cần phân biệt rõ ngày ban hành và ngày có hiệu lực.

Quyết định ban hành danh mục mới về hàng nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập và xác định cửa khẩu nhập theo từng phương thức vận tải. Văn bản không quy định mức cước mới và cũng không cam kết thời gian thông quan cụ thể.

Những nhóm hàng nào thuộc danh mục?

Phụ lục chính thức gồm 12 nhóm: thuốc lá; rượu; bia sản xuất từ malt; ô tô chở người dưới 16 chỗ; máy bay và du thuyền; xăng; máy điều hòa không khí công suất từ 90.000 BTU trở xuống; bộ bài; giấy vàng mã; tiền chất thuốc nổ và vật liệu nổ công nghiệp theo danh mục của Bộ Công Thương; hàng thuộc danh mục ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh do Chính phủ ban hành; và hàng từ quốc gia, vùng lãnh thổ có cảnh báo nguy cơ dịch bệnh của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Phụ lục có mô tả và mã hàng chi tiết. Doanh nghiệp cần đối chiếu đúng hàng hóa và mã trong văn bản chính thức, không chỉ dựa vào tên nhóm tóm tắt.

Các quy tắc định tuyến đáng chú ý

• Nếu một vận đơn có cả hàng thuộc và không thuộc Danh mục, lô hàng phải làm thủ tục tại hải quan cửa khẩu nhập theo Điều 4.
• Với đường biển và đường hàng không, cửa khẩu nhập là cảng hoặc sân bay nơi dỡ hàng, hoặc nơi đến ghi trên vận đơn.
• Với đường sắt, đó là ga liên vận quốc tế ở biên giới. Với đường bộ và đường sông, đó là cửa khẩu quốc tế hoặc cửa khẩu chính nơi hàng đi vào Việt Nam.
• Nếu vận đơn hoặc hợp đồng vận chuyển ghi cảng đích là ICD Phước Long, Thành phố Hồ Chí Minh, ICD này được xác định là cửa khẩu nhập.

Điều 3 còn cho phép lựa chọn địa điểm ngoài cửa khẩu trong một số trường hợp cụ thể. Các trường hợp này gồm một số máy móc, vật tư cho nhà máy hoặc công trình; hàng phục vụ gia công, sản xuất trong nước, sản xuất xuất khẩu hoặc chế xuất; hàng vào khu phi thuế quan hoặc kho ngoại quan; hàng bán tại cửa hàng miễn thuế; hàng cứu trợ khẩn cấp và hàng chuyên dùng cho quốc phòng, an ninh; xăng làm thủ tục tại kho đủ điều kiện; hàng chung container đưa về địa điểm thu gom hàng lẻ; hàng bưu chính, chuyển phát nhanh; một số trường hợp tại ICD ở Hà Nội; và trường hợp khác do Thủ tướng quyết định. Mỗi trường hợp có điều kiện và cơ quan hải quan phù hợp riêng.

Việc cần làm trước khi đặt chỗ

• Xác định từng dòng hàng có thuộc Phụ lục hay không.
• Đánh dấu lô hỗn hợp dùng chung một vận đơn.
• Đối chiếu nơi dỡ hàng và cảng đích trên vận đơn với định nghĩa tại Điều 4.
• Nếu dự kiến khai ngoài cửa khẩu, ghi rõ căn cứ tại Điều 3 và xác nhận với người nhập khẩu, người khai hải quan.
• Rà soát tờ khai quanh ngày 14/8/2026. Quy định chuyển tiếp áp dụng với hàng thuộc danh mục cũ nhưng không thuộc danh mục mới nếu tờ khai đã đăng ký trước ngày Quyết định có hiệu lực.

Tác động đến vận tải và nhập khẩu

Về vận hành, quy định có thể ảnh hưởng đến chi cục dự kiến khai báo, kế hoạch vận chuyển nội địa và bàn giao chứng từ. Đây là nhận định nghiệp vụ, không phải thời gian chậm trễ do pháp luật ấn định. Kết quả thực tế phụ thuộc hàng hóa, chứng từ vận tải, loại hình hải quan, địa điểm đủ điều kiện và quyết định của cơ quan hải quan.

Mức độ tin cậy và giới hạn

Mức độ tin cậy cao đối với số hiệu, ngày ban hành, ngày hiệu lực, 12 nhóm hàng, quy tắc cửa khẩu, các trường hợp lựa chọn và nội dung chuyển tiếp vì đều được kiểm tra trong bản ký chính thức và Công báo. Mức độ tin cậy trung bình đối với tác động thời gian, chi phí vì văn bản không công bố thời gian thông quan bảo đảm hoặc phụ phí. Bài viết chỉ cung cấp thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý hay quyết định phân loại hải quan có tính ràng buộc.