Dự báo thủy sản Việt Nam quý IV/2026: logistics lạnh sôi động nhưng phân hóa

Nhãn dự báo: đây là dự báo lập kế hoạch dựa trên bằng chứng của Booking by John cho thủy sản và logistics chuỗi lạnh Việt Nam trong quý IV/2026. Đây không phải dự báo xuất khẩu chính thức, dự báo giá cước hay cam kết đặt chỗ.

Việt Nam bước vào quý IV với nền sản xuất thủy sản sôi động. Cục Thống kê ghi nhận sản lượng thủy sản chín tháng đạt 7,8909 triệu tấn, tăng 3,9% so với cùng kỳ. Nuôi trồng đạt 4,8606 triệu tấn, tăng 5,9%, còn khai thác đạt 3,0303 triệu tấn, tăng 0,9%.

Kế hoạch sản lượng chính thức năm 2026 là khoảng 9,88 triệu tấn. Như vậy quý IV còn 1,9891 triệu tấn, tương đương khoảng 663.000 tấn mỗi tháng. Nhịp cần thiết này thấp hơn 30,2% so với mức bình quân 950.600 tấn mỗi tháng của quý III. Phép tính cho thấy kế hoạch năm có thể đạt được nếu sản lượng nhìn chung duy trì ổn định, nhưng không cho biết bao nhiêu sản phẩm sẽ đủ điều kiện xuất khẩu hoặc đi bằng container lạnh.

Tín hiệu xuất khẩu: tích cực nhưng kém đồng đều

Xuất khẩu thủy sản chín tháng ước đạt 9,1 tỷ USD, tăng 11,5% so với cùng kỳ. Tháng Chín đạt khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 12,0%; quý III đạt gần 3,4 tỷ USD, tăng 9,4%.

Báo cáo chính thức cho biết nhu cầu cá tra tương đối thuận lợi tại Trung Quốc, EU, các thị trường CPTPP, Nhật Bản và Vương quốc Anh. Báo cáo đồng thời nêu đà tăng xuất khẩu đã chậm lại trong các tháng gần đây và xuất khẩu sang Hoa Kỳ có xu hướng giảm mạnh. Tổ hợp tín hiệu này ủng hộ khối lượng công việc chuỗi lạnh tích cực trong quý IV, nhưng không đồng nghĩa mọi thị trường đều tăng như nhau.

Ba kịch bản logistics quý IV

### Kịch bản cơ sở: hoạt động cao, tuyến đi phân hóa

Độ tin cậy: trung bình. Nguồn cung do nuôi trồng dẫn dắt và giá trị xuất khẩu tăng giúp duy trì công việc chế biến, kho lạnh, xe lạnh và đặt chỗ quốc tế. Cơ cấu thị trường thay đổi theo loài và điểm đến, nên kế hoạch phải dựa trên đơn hàng thực thay vì một giả định tăng trưởng chung cho cả nước.

### Kịch bản tích cực: nhu cầu chuyển thành lô hàng đã xác nhận

Độ tin cậy: thấp đến trung bình. Nhu cầu thuận lợi tại một số thị trường chuyển thành đơn mua chắc chắn, lô hàng đạt yêu cầu xuất khẩu và chuyến tàu đã xác nhận. Hàng hóa tăng mà không phát sinh vấn đề năng lực diện rộng. Kịch bản này phụ thuộc nhu cầu người mua, quy cách sản phẩm, bằng chứng nguồn gốc, chấp nhận an toàn thực phẩm và năng lực vận tải thực tế.

### Kịch bản bất lợi: sản lượng tăng nhanh hơn khả năng chuyển thành xuất khẩu

Độ tin cậy: thấp đến trung bình. Nguồn hàng vẫn có nhưng nhu cầu yếu tại một hoặc nhiều thị trường, thiếu hồ sơ tuân thủ hoặc ngoại lệ vận hành làm chậm quá trình chuyển thành hàng xuất khẩu. Thời gian lưu kho lạnh và công việc điều chỉnh kế hoạch có thể tăng với các lô bị ảnh hưởng, nhưng nguồn chính thức không định lượng kết quả này.

Sáu kiểm tra cho chu kỳ đặt chỗ tiếp theo

• Gắn từng booking với đơn hàng đã xác nhận, loài, dạng sản phẩm, lô hàng, ngày chế biến, điểm đến và cửa sổ giao hàng bắt buộc.
• Đối chiếu nguồn gốc ao nuôi hoặc tàu cá, hồ sơ truy xuất, chứng thư y tế hoặc an toàn thực phẩm và yêu cầu người mua trước hạn chốt shipping instruction.
• Ghi nhận nhiệt độ hàng, tình trạng làm lạnh trước, nhiệt độ cài đặt container, thông gió và yêu cầu độ ẩm nếu có tại thời điểm bàn giao.
• Xác nhận tình trạng container rỗng, kiểm tra trước chuyến, nguồn điện, cut-off và đầu mối dự phòng với depot, kho và hãng vận tải chịu trách nhiệm.
• Tách riêng nhu cầu từng thị trường. Không dùng mức tăng xuất khẩu toàn quốc làm bằng chứng rằng Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản hay tuyến khác có cùng triển vọng đơn hàng hoặc năng lực.
• Rà soát ngoại lệ hằng tuần: đơn chưa xác nhận, chứng thư thiếu, lệch nhiệt độ, lỡ cut-off, lô bị từ chối và yêu cầu giao đến thay đổi.

Tác động đến vận tải và xuất nhập khẩu Việt Nam

Dự báo thực tiễn là hoạt động chuỗi lạnh tiếp tục ở mức cao nhưng phân hóa hơn theo sản phẩm và thị trường. Nuôi trồng tăng nhanh hơn khai thác, vì vậy nguồn gốc, chế biến và truy xuất sẽ quan trọng không kém chỗ tàu. Giá trị xuất khẩu tích cực là tín hiệu thương mại, không phải bằng chứng về một mức TEU cụ thể, thiếu container lạnh, tăng giá cước, chậm cảng hay giao hàng được bảo đảm.

Độ tin cậy cao đối với số liệu ước tính chính thức và phép tính kế hoạch minh bạch; trung bình đối với hướng đi của kịch bản cơ sở; thấp đối với từng loài, người mua, tuyến, hãng vận tải, vị trí thiết bị, giá cước hoặc lô hàng cho đến khi có bằng chứng vận hành hiện hành.